ERC Palaeorigins: Aztarnategiak

Qa’ Shubayqa (Shubayqa 1, Shubayqa 3 y Shubayqa 6)

Qa 'Shubayqa Jordaniako ipar-ekialdean kokatzen da, Harrat ash-Shamengo zonalde basaltikoan. 2012az geroztik, Kopenhageko Unibertsitatearen eta Jordaniako Antzinateko Sailaren arteko  lankidetza dela medio, qa’ren ertzean buruturiko kanpaina arkeologikoen bidez Epipaleolito Berantiarreko eta zeramika aurreko Neolitoko zenbait aztarnategi ikertzeko aukera izan dute. 

Indusketa lan garrantzitsuenak Shubayqa 1, Shubayqa 6 eta Shubayqa 3 burutu dira.

Shubayqa 1 duela 14900-11400 BP urte okupaturiko Epipaleolito Berantiarreko (Natufiar aldia) aztarnategia da. Handik gertu, 12400-11500 BP urte arteko sekuentzia duen Shubayqa 6 kokatzen da. Aztarnategiaren ustiapena, hortaz, Epipaleolito berantiarrean eta zeramika aurreko Neolitoan (PPNA) zehar eman zen. Bi aztarnategietan hainbat eraikinen aztarnak, landutako eta leundutako harri gaineko tresneria, bitxi-bihiak, animalien hezurrak, ornamentuak eta hainbat arrasto botaniko esanguratsu berreskuratu dira. Shubayqa 3n premiazko indusketa arkeologikoa burutu zen, horren bidez Epipaleolitoko aztarnak argitara ateraz. 

Shubayqa 1
©Alexis Pantos/Shubayqa Archaeological Project

Shubayqa 6
©Alexis Pantos/Shubayqa Archaeological Project

Kharaneh IV

Kharaneh IV Ammánetik 70 km ekialdera dagoen Azraq arroaren mendebaldeko muturrean kokatzen den Epipaleolitoko aztarnategia da. 21000 metro koadroko zabalera izanda, Lebanteko Pleistozeno bukaerako okupaziorik handienetako bat da. Berreskuratutako tresneriaren artean, esanguratsuenak harri gaineko erremintak dira, gaur egun arte bi milioi pieza inguru berreskuratu direlarik. Harrizko tresneriaz gain, fauna, okrea, maskorrak eta landutako hezurrak berreskuratu dira bertan.

Indusketa lanak 2008az geroztik burutu dira eta egun, Epipalaeolithic Foragers in Azraq Project (EFAP) proeiktuaren baitan, Lisa Maherrek (Kaliforniako Unibertsitatea, Berkeley) eta Danielle Macdonaldek (Tulsako Unibertsitatea) daramate horien zuzendaritza.

Proiektuak, Epipaleolito goiztiar eta berantiarraren bidez, interakzioaren eta agregazioaren izaera aztertu nahi du Pleistozenoaren amaieran. Berreskuratutako artefaktuen dentsitate altuak, denboran zehar emandako okupazioek eta gela-egitura ugariren presentziak, Kharaneh IV talde ehiztari-biltzaileentzako agregazio-leku bat izan zela ematen dute aditzera. Hau da, komunitate-interakziorako erreferentziazko gunea. Proiektuak, epe luzeko aldaketak aztertzearekin batera, nekazaritza garatu aurreko ehiztari-biltzaileen portaeraren nondik norakoak ere ikertu nahi ditu.

Abu Hureyra

Eufrates ibaiaren haranaren ertzean urperaturiko aztarnategi arkeologikoa da Abu Hureyra (Siria, 35° 52’ I, 38° 24’ E). Duela 13500 cal BP eta 7500 cal BP urteen artean egonleku gisa erabilitakoa, Natufiar aroko eta zeramikadun Neolito bitarteko aztarnak biltzen ditu bere baitan. Aztarnategia bi herrixka gainjarrik osatzen dute, Abu Hureyra 1 (13500-11500 cal BP urte inguru) eta Abu Hureyra 2 (10600-7500 cal BP inguru) zeintzuen artean beste okupazio fase bat eman zen (11500-10600 cal BP urte inguru) (Moore et al., 2000).

D. Schmandt-Besserat, Penn Museum